Zelowanie butów, kiedy podeszwa nadaje się do wymiany
Zelowanie butów to wymiana zużytej podeszwy na nową, zwykle za 120 do 220 zł za parę, i trwa od kilku dni do tygodnia. Nie każda podeszwa wymaga tak dużej interwencji, a nie każdy but da się zelować. Poniżej wyjaśniamy, po czym poznać moment na wymianę, jak przebiega praca i jak uniknąć niepotrzebnych kosztów.
Co to znaczy zelować buty
Zelowanie polega na zdjęciu starej podeszwy lub jej przedniej części i zamocowaniu nowej. Szewc oczyszcza spód buta, dopasowuje nowy materiał, klei go i przyszywa lub dociska do ramy, a następnie wykańcza krawędzie. Zelować można pełną podeszwę, a w niektórych modelach tylko część przednią. Do pary zwykle dołącza się nowe fleki, żeby całość zużywała się równo. Pełny opis takich prac znajdziesz na stronie o naprawie podeszwy.
Ile kosztuje zelowanie
Przedział cen to zwykle od 120 do 220 zł za parę. Dolna część dotyczy prostych półbutów z płaską podeszwą, górna butów z klejoną lub szytą ramą, wysokich kozaków i modeli ze skomplikowaną konstrukcją. Dodatkowa wymiana fleków kosztuje od 25 do 45 zł, a obcasów od 20 do 40 zł za sztukę. Pełną listę widełek znajdziesz w cenniku napraw.
Zelowanie nie jest tym samym co zwykłe klejenie. Klejenie naprawia odspojenie przy zachowanej podeszwie, a zelowanie wymienia zużyty materiał. Różnica ma znaczenie przy wycenie, bo w pierwszym przypadku zapłacisz mniej, a w drugim dostaniesz buty, które zachowują się niemal jak nowe.
Nie każdy but można zelować. Obuwie sportowe z jednolitą, odlewaną podeszwą z pianki często nie ma konstrukcji, do której da się przymocować nowy spód. W takich przypadkach szewc zaproponuje podklejenie albo nakładkę, a przy mocno zużytych butach uczciwie doradzi zakup nowej pary.
Pięć sygnałów zużycia
Podeszwa daje znać o sobie, zanim dojdzie do poważnego uszkodzenia.
- Bieżnik jest starty do gładkiej powierzchni, a w okolicy palców widać cienką warstwę materiału.
- Pojawia się dziura lub pęknięcie, przez które wnika woda.
- Podeszwa odspaja się od cholewki, zwłaszcza z przodu.
- But traci amortyzację, a stopa czuje każdy kamień.
- Chód robi się nierówny, bo jedna strona podeszwy jest starta bardziej.
Gdy zauważysz pierwszy z tych sygnałów, warto odwiedzić szewca. Zelowanie wykonane zawczasu chroni resztę buta, a opóźnione często oznacza dodatkowe naprawy wkładki lub spodu cholewki.
Nie zawsze trzeba wymieniać całą podeszwę. Jeśli odkleiła się tylko krawędź, szewc może ją podkleić i przyszyć, co kosztuje wyraźnie mniej niż pełne zelowanie. Niewielkie pęknięcie można zaklejać lub wzmocnić łatką. Jeśli jednak podeszwa jest starta na całej szerokości albo materiał stwardniał i się kruszy, naprawa miejscowa nie wystarczy.
Przed zelowaniem warto zapytać o rodzaj materiału. Guma jest trwała i odporna na wodę, skóra elegancka i oddychająca, a poliuretan lekki i elastyczny. Wybór powinien zależeć od tego, kiedy i gdzie nosisz buty, a nie tylko od ceny. Jeśli buty są noszone codziennie, zwykle najlepiej sprawdza się guma lub poliuretan, a skórzaną podeszwę zostaw na okazje.
Etapy pracy szewca
Praca zaczyna się od oględzin, podczas których szewc sprawdza konstrukcję, czyli czy podeszwa była szyta, klejona czy wulkanizowana. Potem zdejmuje starą podeszwę, czyści i wyrównuje spód, dociska nową warstwę i szlifuje krawędzie. Na koniec buty są polerowane, a w razie potrzeby wymienia się fleki. Całość trwa zwykle od kilku dni do tygodnia, zależnie od obłożenia zakładu.
Dobrze wykonane zelowanie wytrzymuje wiele miesięcy, a przy butach szytych nawet kilka lat. Trwałość zależy od materiału (guma, skóra, poliuretan), od sposobu mocowania i od tego, jak i gdzie chodzisz. Buty zelowane na gumie lepiej radzą sobie ze śniegiem i deszczem, a podeszwy skórzane są eleganckie, ale wymagają suchego klimatu. Przy częstym noszeniu zimą opłaca się guma.
Rachunek w skrócie
Opłacalność zależy od ceny i stanu buta. Przy dobrych skórzanych półbutach, kozakach czy botkach zelowanie za 120 do 220 zł jest wyraźnie tańsze niż nowa para tej samej jakości. Przy tanich butach z klejoną podeszwą lepiej policzyć dokładnie. Szerszy rachunek dla pięciu rodzajów obuwia opisaliśmy w tekście naprawiać czy kupić nowe buty. Jeśli but ma wymagać także odświeżenia skóry, zajrzyj do oferty renowacji butów.
Wybierz zakład w swojej okolicy i zapytaj o cenę oraz termin, najlepiej po zrobieniu zdjęcia podeszwy. Mamy strony miast z widełkami cen, na przykład szewc Kraków, szewc Gdańsk i szewc Poznań. Dzięki wycenie naprawy butów poznasz orientacyjną kwotę, zanim ruszysz z domu, a do rozmowy z szewcem pójdziesz z gotowym zakresem i przedziałem ceny.